Lees hier het laatste reisverslag.
Bekijk hier de eerstvolgende studiereis!
mTwZu4I

Verslag SKBN-werkbezoek Dublin van woensdag 22 april tot en met vrijdag 24 april 2015

4,8 procent groei
Traditiegetrouw organiseert de Stichting Kennisalliantie Bedrijventerreinen Nederland (SKBN) elk jaar een werkbezoek aan een Europese regio. Na Vilvoorde, Lille en Luik hebben we dit jaar gekozen voor een metropool: Dublin. Waarom Dublin? Omdat de stad en de omliggende regio hebben bewezen over een veerkracht te beschikken die zeldzaam is.

Het is nog maar kort geleden dat Dublin en eigenlijk heel Ierland volledig down-the-drain was. De Keltische Tijger van weleer bungelde. Maar anno 2015 is Ierland en vooral hoofdstad Dublin terug op het Europese toneel. Sterker: Dublin staat op de mondiale kaart als vestigingslocatie voor ’s werelds grootste internetbedrijven, maar wist ook haar positie in health sciences en in de creatieve hoek verder te bestendigen. De Ierse economie groeide in 2014 met 4,8 procent. Het sterkste groeicijfer binnen de EU. Met de SKBN togen wij naar Dublin om te ondervinden hoe die Ieren dat hebben gedaan.

 

Het geheim van Ierland
Het geheim van Ierland heet FDI, ofwel: foreign direct investement. Bijna 30 procent van het Ierse nationaal product is direct afkomstig van buitenlandse investeringen. In de meeste gevallen gaan het om Amerikaanse bedrijven en Amerikaans kapitaal. De vraag is natuurlijk wat deze investeerders drijft, of liever: trekt. Volgens hoogleraar Henk van der Kamp van de DTI (Dublin Technical University) is het vooral te danken aan de lage vennootschapsbelasting. Van der Kamp – Nederlander – verzorgde op de dag van aankomst een complete inleiding over de ontwikkeling van Ierland vanaf de tweede wereldoorlog tot nu. Kevin Carrol, projectmanager emerging business division van IDA Ireland (Industrial Development Authority) bestreed dat beeld op de laatste dag te vuur en te zwaard. Andere factoren, zoals een duidelijke focus op drie kernsectoren, een hoogopgeleide, Engelssprekende bevolking en van oudsher goede relatie met de VS, het goede acquisitiewerk van IDA over de hele wereld en ambassadeurswerk van Ieren zelf maken het land tot een aantrekkelijke vestigingslocatie, stelde hij. De jonge Italiaanse internetondernemer Luca Boschin, die we hadden uitgenodigd om zijn ‘transfer’ van Zwitserland naar Dublin toe te lichten, benadrukte vooral de springplankfunctie van Ierland naar de Amerikaanse markt als belangrijk motivatie om zijn groeiende onderneming Logograb in Dublin te vestigen, naast de alomtegenwoordigheid van talent dat hij en zijn compagnon nodig hadden om hun bedrijf verder te kunnen laten groeien. Dublin stikt van de softwareontwikkelaars die van heinde en verre worden getrokken door de aanwezigheid van grote internetgiganten als Google, LinkedIn, Facebook, PayPal, AirBnB, et cetera. Dublin is een digital hub. De Dublin Docklands zijn Europa’s ‘Silicon Docks’. Over de ontstaansgeschiedenis van die Silicon Docks is onlangs een boek verschenen en oud IDA-CEO Barry O’Leary speelt daarin een belangrijke rol. Hij wist in 2003, na jaren van voorspel, Google te strikken om naar Dublin te komen.

DSC_0269

Vooruitziende blik
Het is opvallend hoe de IDA te werk gaat bij het faciliteren van FDI. Kevin Carrol laat niet alleen zien hoezeer de IDA gefocust is op slechts 3 kernsectoren en in die zin keuzes maakt waar Nederland nog wat van kan leren met 9 topsectoren. Ze zet ook tal van instrumenten in om het de internationale vestigers snel naar de zin te maken. Zo had de IDA vroeger complete fabrieken die in een mum van tijd bedrijfsklaar konden worden gemaakt – vandaag de dag stelt ze grond beschikbaar, of treedt ze vooral als verbinder op, tussen bedrijfsleven, overheden en kennisinstellingen.

De kiem voor de Ierse digitale economie is ergens rond het jaar 2000 gelegd. Toe besloot de Ierse regering een vervallen industriegebiedje aan de oostkant van centrum van Dublin te bestempelen tot ‘Digital Hub’, als vastgoedstrategie. Maar wel vastgoed met inhoud. En bovendien inhoud met potentie. Op dag 1 van het werkbezoek werden we in het gebied opgevangen door Ruth Flynn, Client Service Manager van de The Digital HubDevelopment Agency. De Digital Hub is een verzameling van zo’n 8 voormalige Guinness-bedrijfsgebouwen die over het gebied verspreid liggen en onderdak bieden aan accelerators, incubators en ander werkruimtes waarin ruimte wordt geboden aan jonge, startende ondernemers in de digitale en technische sfeer. Flynn benadrukte dat de Digital Hub meer dan de Silicon Docks een vrijplaats is, waar vooral gevestigde internetbedrijven zich hebben genesteld. Het ondernemerschap dat ze voorstaat lijkt te conflicteren met het publieke karakter van de Digital Hub dat nog altijd drijft op publieke middelen, al wordt de subsidiehoogte jaarlijks teruggebracht. De verantwoordelijkheid van de development agency is niet alleen de transformatie van oude bedrijfsgebouwen tot nieuwe digitale kraamkamers, maar treedt vooral ook op als verbinder van talenten.

DSC_0265

Van ruimte naar business development
Een van de voormalige Guinness-pakhuizen waar we na de introductie door Flynn te gast zijn is in gebruik door Early Stage Investor NDRC, wederom een door de overheid opgetuigde en gesponsorde onderneming. Director of Communications Amy Neale vertelde honderduit over de ontstaansgeschiedenis van NDRC pakweg 8 jaar geleden als digitaal onderzoekscentrum. Door tussenkomst van onder meer een Microsoft-directeur werd al na één jaar besloten er een early stage-investor van te maken, omdat er juist behoefte was aan kennisvolarisatie in de markt. In 2014 leverde NDRC in totaal 50 startups af die samen voor 88 miljoen euro aan vreemd kapitaal aantrokken. NDRC spendeert jaarlijks wel enkele miljoenen aan publieke middelen die de onderneming niet terugverdient omdat tot op heden nog géén van de ondernemingen écht is uitgegroeid tot de nieuwePayPal, en NRDC als deelnemer daarom geen enorme winstuitkering ontvangt. Maar wat niet is kan komen. Met NDRC kiest de overheid overduidelijk voor investeren in business development, en niet in fysieke randvoorwaarden. Want NDRC biedt een uitgebreid begeleidings- en coachingstraject en de selectie voor nieuw deelnemers is zeer streng.

Waar NDRC door de overheid is bekostigd, is Dogpatch Labs een privaat initiatief. Gehuisvest in het CHQ-building in de Docklands legde oprichter en CEO Patrick Walsh op uitnodiging van onze gids, planoloog John Spain, zijn business-concept uit. Dogpatch Labs is anders dan NDRC geen early stage investor, maar een incubator waar beginnende bedrijfjes kunnen doorgroeien. De inkomsten komen niet alleen binnen via de huur die per tafel en per maand wordt afgerekend, maar ook via memberships van venture capitalists die maar wat graag met de nieuwe ondernemers in contact komen en daarvoor regelmatig als gast meldden in het lab. Walsh verzilvert op die manier ook het sociale kapitaal. En bedrijven kunnen groeien door nieuwe financieringsstromen. Een dubbele win.

 

Bad bank panacee voor Nederland?
Het meest lauwerend tijdens dit werkbezoek was misschien wel de bijdrage van John Coleman en Martin Whelan van de National Asset Management Agency (NAMA), de niet onomstreden bad bank in Ierland die sinds oprichting in 2009 het Ierse bankwezen voor 80 miljard euro aan slechte vastgoedleningen verloste. Op een bevolking van amper 4,5 miljoen is dit natuurlijk een astronomisch bedrag, benadrukten de heren meermaals. De Ierse regering kreeg dan ook veel kritiek te voortduren door zoveel geld in de redding van de banken te stoppen, terwijl een gemiddelde Ier tijdens de crisis tot 15% van zijn salaris moest inleveren. Maar met de interventie kon in elk geval een ineenstorting van het bankwezen met hyperinflatie tot gevolg worden voorkomen.

Interessanter voor ons is de focus die de NAMA inmiddels heeft gelegd op de doorontwikkeling van de Dublin Docklands. Waar een Nederlandse equivalent van NAMA misschien direct de nadruk zou hebben gelegd op het bevriezen van projecten en schaarstecreatie, bouwt NAMA door, maar alleen om de economie te faciliteren. En het voordeel is dat NAMA door de overname van slechte vastgoedleningen feitelijk eigenaar is geworden van 70 procent van vastgoedposities in de Docklands. En dat heeft vele voordelen, leggen de heren in navolging van Deirdre Scully van de Docklands Development Authority uit, die eerder een presentatie heeft gegeven over de doorontwikkeling van de Docklands waarin de NAMA een belangrijke rol speelt, omdat grote internationale (internet)bedrijven juist in deze vestigingsmilieus willen zitten. Dan moet je ze maken.

DSC_0237

Workshops
We eindigden de reis op de plek waar we begonnen zijn: op een 20 hectare metend plangebied nabij de luchthaven van twee neven die beiden naar de naam Michael Howard luisteren. Zij hadden de ontwikkeling van een hoogwaardig kantorenpark in het plangebied tijdens de crisis ‘on hold’ moeten zetten. Aan ons kwam de vraag toe om, nu de markt aantrekt, met een alternatief plan te komen voor de invulling van het gebied. Dat leidde tot een prachtige suggesties en ideeën waarvan het te ver gaat om daar nu tot in detail op in te gaan. Bijgevoegde foto’s geven een impressie van de workshop, waar naast de inhoud ook de samenwerking tussen de reisdeelnemers centraal stond. De neven Howard deden hun voordeel met onze creativiteit.

De belangrijkste les van Ierland is misschien wel dat het echt keuzes durft te maken. Vaak was ze daartoe gedwongen. Het land heeft wat dat betreft een bewogen geschiedenis. Het land weet zichzelf ook goed te verkopen. Maar misschien is de beste les die we uit Ierland kunnen halen wel dat het land inzag dat een ligging aan de rand van Europa geen motief is om je bescheiden op te stellen, en door helder richting te kiezen weer een positie verwierf op het Europese toneel.

 

Goede balans tussen formele en informele activiteiten. De focus lag niet altijd op het thema bedrijventerreinen, maar dat maakte het ook weer interessant. Goed georganiseerd. Gemiddeld cijfer: 8
Dion Sluijsmans, Oost NV

 

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


+ 7 = acht

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Close